facebook
logotype
img1
img2
img3

Strój kołbielski

Region kołbielski może pochwalić się udziałem, niepowtarzalnym strojem ludowym. Strój kołbielski można podziwiać jako eksponat Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Do dziś podczas uroczystości lokalnych i religijnych jest z dumą noszony przez region regionu. 

Pisząc o tradycjach regionu kobielskiego, nie sposób pominąć tego najbardziej charakterystycznego dla Kołbielszczyzny elementu. Ubiór ten świadczy
o swoistej chłopskiej kulturze. 
Do czasów dzisiejszych przetrwał on w jedynie w formie cząstkowej. Władysława Kolago w swym opracowaniu zatytułowanym 
„Atlas polskich strojów ludowych” opisała wszystkie elementy składające się na strój kołbielski.

 

 Ciekawostką utrwalającą strój kołbielski w malarstwie jest obraz "Trzy gracje z Kołbieli" autorstwa Apoloniusza Kędzierskiego z 1914 roku.

Kobiecy strój ludowy

- to najbardziej charakteru ystyczny i najlepiej zachowany element folkloru kołbielskiego. Do lat 70. - 80. XX w. strój ten był w powszechnym używanym przez starsze kobiety. Można je było zobaczyć w tym stroju np. na jarmarkach czy w kościele. Do dziś w wielu domach znajdzie się sorce, szalinówki, itp. Obecnie strój ten noszony jest podczas obchodów świąt religijnych i ludowych.

ELEMENTY STROJU KOBIECEGO

1. Najstarsze kiecki, które nosiły kobiety lniane. Nazywano je parciankami lub samodziałkami - bywały one w jednokolorowe (np. Modre) lub dwukolorowe - na tle modrym lub granatowym drobne białe prążki. Robiono także inny rodzaj kiecek, mianowicie zapalonki, które były tkane z bawełnianych nici. Do czasów wydanych najlepiej przechowały się kiecki, zwane także sorcami . Szyto je ręcznie. Aby fałdy były dobrze zaprasowane, układano je następnie, a następnie przyciskano bochnami gorącego chleba. Występujące kolory oprócz koloru: zielony, brązowy, buraczkowy i fiołkowy. Moda łowicka przyniosła kiecce kołbielskiej charakterystyczny kolor różowy. Nieco późniejto wprowadzać paski żółte i żółte pomarańczowe.

2. Obuwie ubogi lud rolne starał się oszczędzać. W okresie letnim chodzono boso, zakładając buty jedynie w czasie żniw. Na święta zakładały sznurowane trzewiki o długich cholewach. Do dziś starsi opowiadają, że do kościoła szli boso, niosąc buty w ręku, a dopiero tuz kościołem zakładali je, myjąc uprzednio nogi w Świdrze.

3. Gorsety po I wojnie wirtualne prawie zanikły. Granatowe lub czerwone nakładano na koszule z długimi rękawami. Wiązania z najnowszymi dodatkami z ręcznie skręconego sznura.

4. Dopełnieniem kiecki był fartuch zapaska, różny w zależności od tego czy noszony, na co dzień czy od święta. Do opublikowanych czasów przetrwały jedynie te fartuchy o podłużnym pasków.

5. Inny rodzaj fartucha zakładano na plecy „na odziewkę”, „na odziew”, który w razie potrzeby  narzucano nawet na głowę. Fartuch ten był dłuższy
i szerszy od fartucha zapaski.
Kolory, jakie stosowano, zawsze harmonizowały z resztą stroju.

6. Ozdoby kobiet przede wszystkim kolorów korali zakładanych na szczególne okazje. Od góry upinano drobne perełki, potem korale zwane „siecką” lub płaskie w skrzynce produkcyjnej. Na niższym sznurze znajdowały się bursztyny wraz z medalionem lub krzyżykiem.

7. Młode kobiety splatały włosy w dwa warkocze wiążąc je na końcu jasną wstążką.

8. Mężatki namaszczały włosy świńskim sadłem i chowały je pod czepek lub chustę.

9. Chustki w kolorowe, wykonane były z cienkiej wełny, a po bokach kwiaty zakończone frędzlami. Poniżej trzy sposoby wiazania chust:

Męski strój ludowy niestety nie jest tak znany jak kobiecy.
W Muzeum Etnograficznym w Warszawie można obejrzeć pełny ubiór, ceny wszystkie tradycyjne elementy. 
Od niedawna sztukę odtworzenia piękno można oglądać także jako eksponat w Urzędzie Gminy w Kołbieli.

ELEMENTY STROJU MĘSKIEGO       

1. Noszono dwa rodzaje koszul męskich:
- z przyramkiem
- z haftowanym drukiem zawiązywanym czerwoną wstążką
- z karczkiem
- z miejscem wykładanym
2. Używano wełnianych pasów tkanych w czerwonym kolorze o paskach, stos których zestawienie nazywano „jarząbkiem”, aleowano także czerwone pasy siatkowe o długości nawet do 4 metrów.

3. Spodnie kryły się od miejskich. Wyróżniano:
- portki
- w modre, białe lub czerwone paski, zszyte z dwóch pasów tkaniny, których rozporek zapinano na obertelek (kołeczek z drewna zastępujący guzik)
- gacie - wykonane z lnianego płótna, na które
w czasie chłodów wkładano:
- drapocki w kolorze czarnym
- losecki w paski lub drobną kratę

4. Do portek zakładano buty z cholewami wywiniętymi prawie do czasu.

5. Sukmana nazywana burką lub kapotą sięgała aż do kostek. Szyto ją z niebarwionego samodziału, dlatego w zależności od runa owczego była szara bądź brązowa.

6. Jeszcze na początku XX wieku mężczyźni nosili krótkie włosy z grzywką - tzw. polka. W zależności od wierzchniego ubrania noszono rogatywki lub kapelusze lub copki. Rogatywki szyto z czterech kawałków sukna obszytego czarnym barankiem, natomiast kapelusz wykonany był z filcu i obwiązany czarną wstążką. Znano też czapki kaszkiety.

7. Kamizelki nakładano jedynie na lepsze okazje bezpośrednio na koszulę. Wykonywano je z wełny w kolorze czarnym lub granatowym. Jedyną ozdobą były świecące guziki.